Audioreview.nl

Passie voor highend audio en muziek - Reviews, showverslagen, nieuws, artikelen en nog veel meer!

NAD C390DD Direct Digital Powered DAC versterker

Daadwerkelijk Digitaal

We struikelen tegenwoordig over de zogeheten 'Klasse D' versterkers met hoogfrequent schakelende eindtrappen maar waarlijk digitale versterkers zijn beduidend dunner gezaaid. De C390DD is zo'n zeldzaamheid die daarbij meerdere unieke schakelingen en inventieve oplossingen biedt. Geen grijze muis dus - al kan men hem in donkergrijs bestellen.

nad c390dd625
De C390DD is een kloeke versterker die lekker solide aanvoelt. Het chassis is weliswaar niet zo zwaar uitgevoerd als dat van een Amerikaanse muscle-amp maar deze sober vormgegeven NAD mag er in constructief opzicht wel wezen. Zegening der zegeningen; de kap blijkt bij bekloppen praktisch vrij van resonanties. Dank u, NAD. Nu nog een groen LEDje en een groene aan/uit toets want dat hoort dus bij een NAD, volgens deze Victoriaan. Het blauwe multi-regel dotmatrix display oogt goed maar het formaat van de letters en cijfers is net wat aan de bescheiden kant voor mensen die het zonder arendsogen moeten stellen.

NAD C390DDback625
U wilt aansluitingen? Dat heeft de C390DD; hij is van twee sets (bi-wire) luidsprekerklemmen voorzien welke 4mm banaanbussen hebben. Twee 75 Ohm S/P-DIF coaxiale ingangen en één S/P-DIF uitgang worden vergezeld door eenzelfde trio in optische (Toslink) uitvoering en een gebalanceerde 110 Ohm AES-EBU ingang (XLR). Voor computerbronnen zijn er twee typen USB poort voorhanden terwijl de optionele DD HDMI-1 module MET drie HDMI ingangen en één HDMI uitgang de digitale media-flexibiliteit hoog houdt.
Behalve een pre-out/subwoofer uitgang zijn er ook nog 'standaard' analoge ingangen voorhanden: de los leverbare DD AP 1 (Direct Digital Analog-Phono) module maakt analoge bronnen geschikt voor de digitale C390DD. Het phono circuit heeft impedantie-instellingen voor MM en MC waarbij gain automatisch wordt ingesteld.
Naast de Phono ingang heeft de DD AP-1 een lijnbron ingang in gebalanceerde en ongebalanceerde uitvoering. That should do it; aan alle mogelijke bron- en systeemconfiguraties is gedacht.

NADC390DDmodular500
Dankzij NAD's MDC (modular design construction) kan men de C390DD configureren naar elke digitale of analoge wens. Daarnaast maakt het MDC systeem de C390DD future-proof. Aan de voorzijde is het net als bij andere recente NAD modellen één en al Zen; overzichtelijk, minimalistisch en rustig. Een multi-toets, USB poort, display, bronkeuze toetsjes en een royale volumeregelaar is ook alles wat men behoeft. De C390DD heeft een toonregeling, waar ik echter geen gebruik van heb gemaakt tijdens de recensieperiode. Binnenkort komt een Room EQ Test Sequence voor de C390DD beschikbaar als download. HVT lezers zullen bekend zijn met mijn zwak voor het uiterlijk van NAD apparatuur. Dat minimalisme, gekoppeld aan de donkergrijze afwerking komt prettig over op de gebruiker. Het gaat uiteindelijk om muziek, niet techniek. Ontworpen volgens de KISS methode: Keep it simple stupid.

Technologie

Wie geïnteresseerd is in de diepste technische ins & outs verwijs ik naar de NAD website alwaar men de M2 brochure kan downloaden. Hier worden twee belangrijke punten van de C390DD aangehaald; de unieke op terugkoppeling gebaseerde foutcorrectie en de correcte maar eveneens ongewone kijk van NAD op signaal-ruisverhouding.
nad c390dd inside425Het hart van de C390DD is net als dat van de fameuze M2 met een DDFA (Direct Digital Feedback Amplifier). DDFA heeft een voor hoogfrequent schakelende versterkers unieke foutcompensatie met ultra-zuiver 'Reference' PWM signaal waartegen het PWM uitgangssignaal wordt vergeleken. Het referentiesignaal wordt met hoge klok-precisie geïntegreerd in het 'ruwe' uitgangsignaal om zo een correctie-feedback te genereren, die voor fouten in de volgende cylci compenseert.
Niet alleen is de C390DD vanaf de ingang puur digitaal, ook de volumeregeling vindt geheel in het digitale domein plaats, met een 35bits diepte (!) net als het geval is bij de M51 DAC.

And now for something completely different; ruis en hoe men daar tegenaan kan kijken (luisteren). NAD geeft aan dat zij pas een versterker met totaal nieuwe technologie willen uitbrengen als die beter is dan de beste klasse A, AB of D die zij kunnen maken. In het geval van hun DDFA versterkers vertalen zij in de eerste plaats in een keiharde ondergrens in de signaal/ruis verhouding: die moet boven de 90 dB liggen bij 1 Watt. Als je je concentreert op dat getal 90 lijkt het niet zo spectaculair. Dat komt omdat de meeste fabrikanten de signaal/ruis verhouding opgeven bij vol vermogen. Dat lijkt geweldig maar dat is het helemaal niet. Want van bijvoorbeeld 100 dB bij vol vermogen blijft bij 1 Watt een niet al te indrukwekkend getal over.
Om het volledige potentiaal van digitaal te kunnen vertalen in een absoluut topproduct moet men digitaal blijven vanaf de bron. Het is vooral de voorversterker die anders roet in het eten gooit. In dat potentiaal is de signaal/ruis verhouding gekoppeld aan dynamiek. Waarom dan niet gewoon dynamiek specificeren, waarom s/r verhouding bij 1 Watt? Omdat de herkomst van een aanzwellend crescendo uit een absolute stilte (de spreekwoordelijke 'zwarte achtergrond') zou moeten komen, wat met NAD's insteek ook daadwerkelijk kan worden bereikt. Bij 1 watt vermogen en de daarbij passende luidheid hoor kan men al heel goed horen of een versterker stil is of niet. Bekeken oftewel beluisterd bij 200 Watt overschreeuwt het muzieksignaal alles wat je aan achtergrond zou kunnen waarnemen volkomen. S/r specificatie bij vol vermogen lijkt indrukwekkend maar is in feite misleidend.

Luisteren

Nadat AND's demo-C390DD enkele dagen had kunnen opwarmen en de juiste lichtnetfase was gevonden met behulp van de Kemp UPC, kon er serieus worden geluisterd (daarvoor werd er reeds af en toe een steels oor te luisteren gelegd en de weergave al zeer aangenaam bevonden). Overigens is het van groot belang dat men de C390DD op een geaard stopcontact aansluit, zonder capacitieve lichtnetfiltering, aldus NAD.
Eerst werd onze Toshiba Satellite Pro laptop aangesloten op de USB poort om een aantal EAC rips van CD's te streamen. Vervolgens werden er CD's beluisterd en als laatste kwam vinyl aan bod. Hoe complex de technologie ook moge wezen, de weergave met een C390DD in het systeem is overzichtelijk, organisch en ontspannen. Met de C390DD als versterker via USB kon muziek heel meeslepend klinken, zoals Oh Well, in de uitvoering van Mike Gordon en Leo Kottke (van het album Sisty Six Steps) De percussie, bestaande uit grote tom-toms werd met stevige stompen en prachtig zuivere hoge 'plokken' over het voetlicht gebracht. Loepzuiver zonder een hard randje of nasaliteit. Het meesterlijk snarenspel op akoestische gitaar klonk opmerkelijk soepel terwijl de diepe grommen lekker energiek overkwamen. De weergave van deze muziek kreeg een substantiële presence mee met body, rijkdom en kracht.

De volgende geripte track van dezelfde CD (een nieuwe inspeling van de Leo Kottke klassieker Rings) zorgde voor een erg meeslepende ritmische drive. Ik moet zeggen dat ik vrij zelden een versterker met zo'n ritmische propulsie heb gehoord, je wordt er totaal in meegesleept. Deze muziek loopt gewoonlijk al als een trein maar dat werd met de C390DD wel heel duidelijk onderstreept.

Toen de Chris Smither track What Was It you Wanted werd gestreamed, ontstond er een aangename atmosfeer die meteen spookachtig groot en omarmend aanvoelde. Dit alles uitsluitend met topkwaliteit mini-monitoren (zie de lijst onderaan voor toegepaste weergevers); gewicht, substantie en zelfs druk waren allemaal in ruime mate voorhanden. Een werkelijk goede en goed gekozen versterker kan een klasse mini weergever tot een magische muziekvertolker maken.

joelpaterson200Van de eerste Joel Paterson CD werd Buck Dancer's Choice beluisterd; een solo fingerpicking gitaartrack. Bij het meesterlijke snarenspel kwamen met name de bassnaren mooi elastisch en 'los' over. Ook hier was een sterke ritmische drive hoorbaar; pace, rythm & timing liefhebbers, hear this amp! christymoore200De humor in deze muziek werd goed onderstreept; het toverde een grijns op mijn gezicht. Dergelijke fingerpicking gitaarmuziek kan met name bij bepaalde klasse D versterkers voor hoorbare 'ringing' effecten tot gevolg hebben. Bij de nieuwe NAD DDFA versterker is daar geen sprake van; het hoog kwam steeds delicaat, luchtig maar ook vrij van storende artefacten over. Bij het afspelen van de eerste The Roches LP (track: Quitting Time) viel een gloedvolle en rustige presentatie van de mooie close-harmony zang op. Het geheel van zang, bas en orgel kwam echter minder energiek over dan via mijn Moth RIAA/Bel Canto C5i versterker-combo, er miste voor mijn gevoel wat directheid en expressie.
De Christy Moore LP King Puck was een andere luisterervaring; bij de track Johnny Conners stuiterde het uptempo gespeelde snarenspel op zeer aanstekelijke wijze uit de weergevers. Deze muziek is een kolfje naar de digtale hand van de C390DD met als gevolg een weergave die wederom ritmisch aanstekelijk maar ook rijk en grootschalig was. Een muzikaal feestje in je woonkamer met een echt 'ceildith' sfeertje. Deze plaat werd door mij altijd als aardig bevonden, nu als goed.

Conclusie

De C390DD is een op de toekomst gerichte, fijnzinnig & aangenaam klinkende versterker. Elk apparaat heeft een zeker muzikaal forte wanneer onderdeel van een bepaald systeem maar sommige apparaten kunnen een weergaveketen transformeren. Dat de C390DD niet als andere versterkers is, heb ik tijdens de luistersessies keer op keer kunnen waarnemen. NAD's nieuwste DDFA versterker wijkt in meerdere opzichten af van de norm. Het is iets bijzonders en zeer de moeite van een auditie waard.

Kilian Bakker


Informatie:

nadside350Importeur NAD: AND Benelux; www.andbenelux.com

NAD C390DD: 2499,- Euro (Graphite)
NAD HDMI-1 & DD AP-1 modules: 249,- Euro elk.

Toegepaste apparatuur:

Versterkers: Bel Canto C5i, Moth 30 Series
Phonotrappen: Moth RIAA, Bel Canto
DAC's: DAC sectie C5i, Heed Dactilus 2
Weergevers: Monitor Audio Studio 2SE, Harbeth P3ESR
Kabels: QED Original, Mogami Pure Contact
Lichtnet: Lapp/Popp strip, Belden IEC

 

Nieuwsflits

Audioreview.nl is een onafhankelijke audio- en muziekportal die is gelanceerd in maart 2011 en is ontstaan door de behoefte om kennis en ervaring vanuit passie voor hoogwaardige audio- en muziek te delen op het internet.

U bevindt zich hier: Home Reviews Componenten NAD C390DD Direct Digital Powered DAC versterker